Stobbenfrezen
Een stobbenfrees haalt een boomstronk weg zonder te graven. Een schijf met hardmetalen tanden gaat zijwaarts door het hout en laat freesmeel achter in plaats van een gat met wortels erin. Je komt de machine ook tegen als stronkenfrees of boomstronkfrees.




Freesdiepte bepaalt of het klaar is
Hoe diep je moet hangt af van wat er daarna op de plek komt. Voor gras is een decimeter onder maaiveld genoeg. Wil je er opnieuw planten of een fundering leggen, dan moet je dieper en breder dan de stronk zelf.
| wat er daarna komt | freesdiepte |
|---|---|
| gazon inzaaien of doorzaaien | 10 tot 15 cm onder maaiveld |
| beplanting, border | 25 tot 30 cm |
| bestrating of fundering | zo diep als de machine haalt, plus de zijwortels |
Kijk ook naar de freeshoogte. Een stronk die nog een halve meter boven de grond uitsteekt zaag je eerst laag af, want dat scheelt frezen en het spaart de tanden.
Eigen motor of aan de trekker
De zelfrijdende en handgeduwde machines hebben een eigen benzinemotor. Die gaan op een aanhanger mee, passen door een poort en komen dus in een achtertuin, en daar zit het meeste werk.
Aan de trekker hangt het zwaardere spul. Die modellen zitten in de driepuntshefinrichting en gebruiken de hydrauliek en het vermogen van de trekker: meer diepte en meer doorzet, maar je moet er wel bij kunnen komen. Het aanbevolen trekkervermogen is hier het getal om op te letten, want daaraan hangt of je de opgegeven freesdiepte in de praktijk haalt.
Jansen levert beide vormen, Benassi de compacte kant.
Tanden en freesmeel
De tanden zijn slijtdelen met een hardmetalen punt. Ze zijn los te verwisselen en te draaien, en dat komt van pas: één steen in de grond haalt de scherpte er in een seconde af.
Spoel of hark daarom de stronk schoon voordat je begint. Zand alleen kan de machine hebben, grind en puin niet. Wortels die vlak onder het gras doorlopen zitten vol aarde, en dat is de reden dat een klus twee keer zo lang duurt als geschat.
Het freesmeel dat overblijft is een mengsel van hout en aarde. Werk dat niet zomaar door je tuingrond, want het onttrekt tijdelijk stikstof. Je voert het af of je gebruikt het als mulch op een pad.
Voorbereiding en veiligheid
Zoek uit wat er onder de grond ligt voordat je de frees aanzet. Kabels, waterleiding, drainage en een gasaansluiting liggen vaak precies langs een boom. Een graafmelding kost je een dag; een geraakte kabel kost meer.
Zet schermen of platen om de werkplek, want een stobbenfrees gooit brokken hout en steen met kracht opzij en dat gaat door een ruit heen. Draag een bril, gehoorbescherming en schoenen met stalen neus, en houd omstanders op afstand zolang de schijf draait. Zelf blijf je achter of naast de machine, nooit ervoor.
Werk in dunne lagen. De schijf zijwaarts door het hout laten zwenken en steeds een centimeter zakken gaat sneller en belast de machine minder dan in één keer erin duwen.
