Brandhoutzagen
Een brandhoutzaag zaagt stammen op kachellengte met een vast cirkelzaagblad en een wieg waarin je het hout legt. Je trekt de wieg naar je toe in plaats van de zaag naar het hout, en daardoor maak je er honderden stukken per uur mee.




Waarom een wipzaag sneller is dan een kettingzaag
Met een kettingzaag zaag je één snede tegelijk, gebukt, met de machine in je handen. Bij een wipzaag leg je de stam in de bak, schuif je hem tegen de aanslag en trek je de wieg naar je toe. Het blad staat vast en je handen zitten allebei aan de wieg, terwijl het hout er aan de andere kant af valt.
De lengteaanslag zet je één keer en daarna heeft elk stuk dezelfde maat. Dat scheelt bij het stapelen en bij het in de kachel krijgen. Voor een paar stammen is dit te veel machine, maar voor een winterhoeveelheid hout verdient hij zich in een middag terug.
Bladdiameter en wat erin past
Alle vier de machines die we voeren hebben een blad van 700 mm; twee ervan geven ook hun zaagcapaciteit op, 250 en 300 mm. De snijdiepte is grofweg de helft van de bladdiameter min de as en de afscherming, dus reken op stammen tot een flink stuk dikker dan wat je met de hand tilt. Moet je dikker, dan zaag je dat stuk met een kettingzaag en klooft het daarna; een wipzaag is voor het gelijkvormige werk.
De tanden zijn hardmetalen inzetstukken. Die gaan lang mee in schoon hout, maar één stuk met zand of een spijker erin haalt er meerdere af. Maak de stam schoon en kijk naar prikkeldraad in hout uit een houtwal.
Aftakas of elektromotor
Een aftakasmodel hangt achter de trekker in de driepuntshefinrichting en draait op het vermogen daarvan. Dat ligt voor de hand als je hout op het erf of op het land verwerkt en er toch al een trekker staat.
De machines met een eigen elektromotor zet je in de schuur neer en sluit je aan; kijk daarbij of je op 230 volt uitkomt of dat er krachtstroom nodig is. Verdemac en Jansen leveren de machines die we voeren. Wat het wordt hangt vooral af van waar het hout ligt en of het naar de zaag toe komt of andersom.
Veiligheid rond een open blad
De wieg is de beveiliging. Zolang het hout erin ligt en jij aan de wieg trekt, zitten je handen buiten het bereik van het blad, en de wieg veert vanzelf terug zodra je loslaat. Zet die veer dus nooit vast en haal de afscherming er niet af; op zulke machines gebeuren de ongelukken.
Werk niet met twee mensen aan één zaag en laat niemand het afgezaagde stuk wegpakken terwijl het blad draait. Korte stukken die klem komen te zitten tussen blad en aanslag vliegen eruit.
Draag gehoorbescherming, een bril en handschoenen zonder losse manchet. Houd verder de vloer om de machine vrij van afgezaagde stukken, want struikelen bij een draaiend blad is bij deze zaag het grootste risico.


