Gietijzeren hekwerk en ornamenten

Onderdelen in plaats van een compleet hek

Wat hier staat zijn losse gietijzeren en smeedijzeren delen, geen kant-en-klare hekken. Een hek dat over een oprit of langs een tuinpad past heeft nooit een standaardmaat, en met een hek van vaste lengte hou je altijd een gat over.

Met losse spijlen, balusters en koppen bouw je op de maat van je erf. Een smid of een lasser zet de onderregel en de bovenregel op lengte, de spijlen komen ertussen, en de paalkoppen en eindbollen maken het af. Daarom staan bij elk onderdeel de lengte, de diameter en het motief: wie een bestaand hek aanvult, kan nakijken of het past bij wat er al staat.

Ontbreekt er een onderdeel dat we niet voeren, dan smeden we het na.

Gietijzer of smeedijzer

Gietijzer wordt vloeibaar in een vorm gegoten. Daardoor kunnen er fijne motieven, krullen en reliëf in zitten die met de hand niet te maken zijn, en zijn alle exemplaren identiek. Het is hard en het roest oppervlakkig, maar het is bros: een harde klap kan het laten breken, en lassen is werk voor iemand die het kan.

Smeedijzer wordt heet uitgesmeed en is taai. Het buigt eerder dan dat het breekt, het laat zich lassen en buigen, en elk stuk is een fractie anders. Daarom hoort het bij een oud pand.

In de praktijk combineer je ze: een gesmeed frame met gegoten ornamenten en koppen erop. Het frame draagt, het gietwerk levert het detail.

Buiten zetten en onderhouden

Hekwerk staat in weer en wind. Wat het aantast is water dat in een naad blijft staan, of een beschadigde coating waar vocht onder kruipt. Zorg daarom dat holle delen kunnen aflopen en dat de onderregel niet in de grond of in een plas staat. Zet palen in beton met een afschot naar buiten, niet in een kuil die water vasthoudt.

Loop het hek een keer per jaar na en werk beschadigingen bij voordat er roest onder de laag kruipt. Op blank gesmeed werk laat je de roestlaag juist zitten; die beschermt na verloop van tijd zichzelf.

Gaat het om herstel van een oud hek, dan is namaken bijna altijd mogelijk. Stuur een foto met een maatstok erbij, of lever een bestaand stuk aan als voorbeeld.