Zeisen en sikkels

Boom, blad en de hoek ertussen

De zeisboom is de steel. Hij is er recht en gebogen, van hout of van lichtmetaal, en de handvatten zitten verstelbaar zodat je hem op je eigen lengte kunt zetten. Maai je krom, dan staat de boom fout.

Het blad kies je op het materiaal dat je maait. Een grasblad is lang en dun en snijdt in één lange haal door staand gras. Een onkruidblad of slootblad is korter, dikker en zwaarder en gaat door taaie stengels, brandnetels en riet zonder te buigen. Ook de hoek waarin het blad aan de boom staat is bij te stellen; die bepaalt hoe vlak je maait, en je komt eraan zodra de punt de grond in duikt of de hiel wegloopt.

Welk blad voor welk werk

Een sikkel of handzeis is geen kleine zeis maar ander gereedschap. Je trekt hem naar je toe en snijdt bosjes gras of stengels bij de grond af, daar waar een machine niet komt.

Haren en wetten

Een zeis wordt niet geslepen zoals een mes. Hij wordt geharen: op een klein aambeeld klop je de snede over een paar millimeter breedte dun uit met een haarhamer. Dat levert een flinterdunne, harde snijkant op die veel langer scherp blijft dan wat je met een steen kunt maken. Haren doe je voor het seizoen, of zodra de snede zichtbaar rond is.

Tijdens het maaien wet je bij met een wetsteen uit een houder aan je riem, elke tien tot twintig minuten. Dat hoort bij het ritme van maaien met de zeis. De eerste keer haren kost een uur en gaat niet goed; de tweede keer wel. Daarna maai je met minder kracht dan met een trimmer, zonder geluid en zonder brandstof.

Berg het blad droog op en met een schede eromheen. Een zeis die los tegen de schuurmuur staat is gevaarlijk voor iedereen die er langsloopt.

De zeisen, bomen, bladen en het haargereedschap hier komen van Fux.