Smeedijzeren beslag

Smeedijzeren beslag is het hang- en sluitwerk van poorten, staldeuren, luiken en schuren: scharnierduimen, valgrendels, schuifgrendels, sluitplaten en haken, met de hand gesmeed. Bij elk stuk staan de lengte en de afwerking, want daar moet je op letten.

Universele Krukkenhouder
Handgesmede Valgrendel met 2 Krammen
Handgesmede Schuifgrendel met 3 Krammen
7 producten
Toont 7 van 7 producten

Duim en gehang

Een gesmeed scharnier bestaat uit twee delen. De duim wordt in of op de stijl gezet en steekt met een pen naar buiten; het gehang zit aan de deur en valt over die pen heen. De pendikte bepaalt welk gehang erop past, dus die twee moeten uit dezelfde maatvoering komen. Vervang je één helft van een oud stel, meet dan eerst de pen na. Een gehang dat wiebelt op een te dunne pen slijt in één seizoen ovaal.

De lengte van het gehang volgt uit de breedte van de deur. Een korte band aan een brede poort geeft een hefboom die de deur laat zakken; hoe zwaarder en breder het blad, hoe verder de band over de deur moet doorlopen.

Verder zijn er duimen om in te metselen, om op hout te schroeven en om door de stijl te bouten. Wat je nodig hebt hangt af van waar de deur in hangt.

Grendels, haken en de rest van het poortbeslag

Poortbeslag is de verzamelnaam voor alles wat een poort laat draaien en dichthoudt: de duimen en het gehang, de grendel, de haken die hem openhouden en de sluitplaat waar hij in valt.

soorthoe hij werktwaar hij zit
valgrendelvalt met eigen gewicht in een beugel, blijft dicht zonder slottuinpoort, weidehek, staldeur
schuifgrendelschuift horizontaal in een sluitplaat of in de muurdubbele deuren, luiken, schuurdeuren
duimlicht met klinkvan beide kanten te openen, met een lichter dat de klink optiltstaldeuren en achterdeuren
haken en ogenhouden een openstaande deur tegen de gevelluiken, poorten die open moeten kunnen blijven

Bij een dubbele poort zet je één blad vast met een schuifgrendel naar beneden of naar boven, en sluit je het tweede blad daartegenaan. Dat staat stugger dan twee grendels naast elkaar en blijft ook in de wind staan.

Afwerking en buiten hangen

Beslag dat buiten hangt krijgt regen, zon en vorst te verduren. Blank gesmeed staal roest en dat mag: bij een oude schuur of een monument hoort die kleur erbij, en de roestlaag beschermt na een paar jaar zichzelf. Wil je dat niet, neem dan gecoat of gemenied werk en werk beschadigingen bij zodra je ze ziet.

Let ook op het bevestigingsmateriaal. Verzinkte schroeven in blank staal, of andersom, geven vlekken en aantasting op de plek waar het het meest te zien is. Smeer scharnieren en grendels een keer per jaar; handgesmeed werk heeft ruimere passing dan machinewerk en gaat daardoor lang mee, maar droog draaien slijpt de pen alsnog rond.

Alles hier komt uit de eigen smederij in Baflo. Wat je nodig hebt en niet ziet staan, smeedt de smid op maat.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik welke maat duim en gehang ik nodig heb?
Meet de pendikte van het bestaande scharnier en de breedte van het deurblad. De pen bepaalt welk gehang past, de deurbreedte bepaalt hoe lang de band moet zijn.
Wat is het verschil tussen een valgrendel en een schuifgrendel?
Een valgrendel valt door zijn eigen gewicht in een beugel en houdt een poort dicht zonder dat je iets hoeft te doen. Een schuifgrendel moet je bewust openschuiven en sluit steviger.
Mag smeedijzeren beslag buiten roesten?
Blank gesmeed werk roest oppervlakkig en dat is bij historisch werk vaak gewenst. Wil je het zwart houden, neem dan gecoat werk en werk beschadigingen bij voordat er water onder de laag komt.
Kan ik oud beslag laten aanvullen?
Ja. Met een bestaand exemplaar of een foto met een maatstok erbij smeden we een passend stuk na, in dezelfde maat en vorm.
Welke schroeven of bouten gebruik ik?
Materiaal dat bij het staal past, om vlekvorming te voorkomen, en lang genoeg voor het gewicht van de deur. Bij zware poorten bout je door de stijl heen in plaats van te schroeven.
Vergelijken
Nog geen producten gekozen. Klik op de vergelijkknop van een product.