Kegelsplijters

Hoe een kloofkegel werkt

Op de kegel zit een grove schroefdraad. Zodra de punt in het hout staat trekt die draad de kegel naar binnen, en omdat de kegel naar achteren dikker wordt drukt hij het blok van binnenuit open.

Er gaat dus geen cilinder heen en weer en er is geen cyclus om af te wachten. Je zet de kegel op het hout, hij draait erin en het blok valt uit elkaar; bij het volgende blok begin je meteen opnieuw.

Daarmee ga je snel door hout dat een wig niet aankan. Kromme stukken en stamvoeten vol kwasten, en diameters waar een kloofmachine met een vaste plaat niets mee kan.

Waar je hem aan hangt

Een kegelsplijter werkt niet op zichzelf. Hij hangt aan een machine en draait op de hydrauliek daarvan. De opname bepaalt waar je hem op zet: een minigraver, een palletvork of heftruckopname, een driepuntsbevestiging achter een trekker.

Kijk daarbij naar twee getallen van die drager: het oliedebiet in liter per minuut en de werkdruk. Levert hij te weinig olie, dan draait de kegel te traag en blijft hij in het hout staan; te veel debiet laat de motor warmlopen.

Jansen levert dit programma, met kegels in verschillende diameters en lengtes. De maat van de kegel bepaalt hoe dik een blok mag zijn en hoe ver hij het openduwt. Sommige uitvoeringen zijn met een andere punt ook als grondboor te gebruiken.

Waar hij niet voor is

Recht, schoon hout op vaste lengte kloof je sneller en netter met een gewone houtklover. Die maakt gelijke stukken, en met een kloofkruis in één slag vier.

Een kegel maakt onregelmatige stukken, want het hout scheurt langs zijn eigen nerf. Voor de kachel is dat prima, voor hout dat gestapeld en verkocht moet worden minder. Hij vraagt bovendien ruimte: het blok moet ergens tegenaan liggen en de brokken vliegen bij het openscheuren opzij.

Dit is de gevaarlijkste manier van kloven

Een draaiende kegel pakt alles wat los is en trekt het naar binnen. Mouwen, veters, een sjaal, handschoenen met een opstaande rand, lange haren: dat gaat er in één omwenteling in en dan is er geen tijd meer om iets te doen.

Draag daarom strakke kleding zonder losse delen en geen wijde handschoenen, en houd je handen ver van de kegel zolang die draait. Zet de machine uit voordat je het blok verlegt. Stuur de kegel nooit met de hand bij en ga niet met je lichaam tussen het hout en de drager staan. Werk ook niet alleen; als er iets misgaat moet er iemand bij zijn die de machine kan stilzetten.

Controleer verder de hydraulische slangen op schuurplekken. Olie onder druk gaat door huid heen, en zo'n wond zie je niet maar moet wel naar het ziekenhuis.