Tuingereedschap

Waar je goed handgereedschap aan herkent

De overgang van het blad naar de steel zegt het meeste. Bij een gestoken hals zit het staal om de steel heen gesmeed, en dat houdt bij wrikken en hefboomwerk. Zit het blad met twee klinknagels op een dun plaatje, dan buigt het bij de eerste boomwortel die je raakt.

Geslagen of gesmeed staal is dichter dan geperst plaatstaal, houdt langer een snede vast en laat zich slijpen. Roestvast staal glijdt makkelijker door zware klei en hoeft na het werk niet ingevet. Essen is het standaardhout voor de steel: het buigt in plaats van te breken, en een gebroken steel is te vervangen. Let bij een spade of een riek ook op de lengte. Een te korte steel werkt naar je rug, en bij een te lange kost elke steek meer kracht.

Welk gereedschap bij welk werk

Voor het meeste tuinwerk red je het met vier stukken: een spade, een riek, een schrepel en een hark. De rest koop je erbij zodra je merkt dat iets niet lukt.

Sneeboer en de andere merken

Sneeboer smeedt in Bovenkarspel al meer dan een eeuw met de hand, in roestvast staal met essenhouten stelen. Dat kost meer dan wat in de bouwmarkt hangt en het gaat een generatie mee: spaden en vorken uit die lijn worden overgenomen in plaats van weggegooid.

De zeisen, zeisbomen en zeisbladen komen van Fux uit Oostenrijk. Dat is een specialistenassortiment dat je in Nederland weinig tegenkomt, met aparte bladen voor gras, voor onkruid en voor slootkanten. Van STIHL komt het bosbouwgereedschap: velwiggen, pikhaken, velhevels en de bijlen, met het markeerkrijt en de markeerspray die daarbij horen.

Slijpen en onderhoud

Bot gereedschap kost kracht en beschadigt wat je snijdt. Een schoffel of schrepel haal je met een paar halen over een fijne vijl weer scherp, altijd aan één zijde en in dezelfde hoek als hij van de fabriek kwam. Bij een zeis gaat dat anders: die klop je op een aambeeld dun uit, wat haren heet, en in het veld wet je hem daarna bij met een steen. Als je dat eenmaal kunt, maai je met minder kracht dan met een machine.

Houten stelen zet je een keer per jaar in met lijnolie. Berg het gereedschap droog op; roestvast staal mag nat weg, gewoon staal niet.